In 4 weken van Beeldvorming naar Besluitvorming

Morfologisch ontwerpen ondersteunt optimale besluitvorming bij geíntegreerde duurzame projecten.

Aan het begin van een project nemen opdrachtgevers, gesteund door adviseurs, honderden essentiële besluiten. Een reeds genomen besluit heeft daarbij direct gevolgen voor andere keuzes. De besluiten die genomen worden hebben natuurlijk ook een grote impact op de uitwerking van een project. Daarom wil je keuzes in de juiste context zetten en inzicht hebben in de implicaties van een keus.

Het is dus van belang om niet alleen, maar juist met een multidisciplinair team naar het project te kijken. Morfologisch ontwerpen is de meest passende werkvorm voor optimale ondersteuning bij deze complexe processen.

Wat is morfologisch ontwerpen?

Morfologisch ontwerpen is een methodische ontwerp aanpak. Deze methode is ontwikkeld door Fritz Zwicky (1966) om een complex ontwerpproces onder de knie te krijgen. Tegenwoordig wordt deze methode veel ingezet voor ontwerp-vraagstukken rondom duurzame energieneutrale gebouwen. Het zal dan ook niet verbazen dat de bedrijven aangesloten bij de vereniging DNA in de bouw veelvuldig gebruik maken van morfologisch ontwerpen omdat het zowel de klant als het projectteam bij een transparant en gezamenlijk besluitvormingsproces betrekt.

In de traditionele benadering heeft de klant meestal de keuze uit een beperkt aantal opties voorgedragen door een architect. Doordat alleen de architect de opties heeft uitgewerkt loop je het risico op verkeerde besluiten waar later op terug moet worden gekomen. Dit is vaak kostbaar en leidt tot onbevredigende resultaten.

Door morfologisch ontwerpen zijn besluiten gestaafd door de expertise in het betrokken projectteam. Sterker nog: dit gezamenlijke besluitvormingsoverleg biedt toegang tot het gehele potentieel aan ervaring en informatie van het hele team. Dit potentieel is nodig voor een creatieve zoektocht naar intelligente oplossingen. In een meer traditionele aanpak wordt dit potentieel niet aangesproken.

Voor welke projecten is morfologisch ontwerpen geschikt?

Morfologisch ontwerpen is geschikt voor woningbouw, renovatie, utiliteitsbouw tot aan een bedrag van 10 miljoen euro wat neerkomt op ongeveer 90% van de gebouwen.  Boven dit bedrag worden projecten te complex en is een andere aanpak nodig.

Morfologisch ontwerpen is bedoeld om complexe problemen op te lossen in ontwerpprocessen. Een complex probleem heeft de volgende eigenschappen:

  • Multidimensional
    Het kan vanuit verschillende standpunten worden benaderd. Bijvoorbeeld kan het probleem financiële, politieke en sociale aspecten hebben. De oplossing heeft betrekking op alle aspecten.
  • Vaag
    De verschillende aspecten van een probleem zijn niet kwantificeerbaar of ze zijn voortdurend aan verandering onderhevig. Door deze vaagheid van de verschillende aspecten is een “oorzaak-gevolg”-benadering onbruikbaar. De beoordeling van een oplossing is altijd subjectief: er is niet één perfecte oplossing voor het probleem. Er zijn alleen betere en slechtere.

Hoe werkt morfologisch ontwerpen?

Zoals in elk ander proces bepaalt de kwaliteit van de input de kwaliteit van het resultaat. Hoe beter de achterliggende informatie hoe groter de kans op een hogere kwaliteit van het beslisproces.

Morfologisch ontwerpen kun je daarom het beste laten doen door het bij het project betrokken, multidisciplinaire team. Dus alle bij het ontwerp en de uitvoering van een project betrokken partijen: opdrachtgever, (vertegenwoordiger van de) gebruikers, aannemer, installateur, architect, energieadviseur.

Het is wenselijk om ten minste één persoon uit te nodigen die ervaring heeft met het maken van morfologische schema’s. Daarom bieden wij u deze dienst aan om u in vier weken te helpen van Beeldvorming naar Besluitvorming.

Morfologisch ontwerpen voor geïntegreerde projecten Morfologisch ontwerp is succesvol toegepast bij het ontwerp van het Zorg-appartementencomplex Mijande te Vroomshoop. Hieruit kwam een Passiefhuisaanpak als de meest voor de hand liggende ontwerproute naar voren.

Wat gaan we doen?

Week 0 Beeldvorming

Tijdens de eerste bijeenkomst brengen we met betrokken partijen vraagstelling in beeld en brengen we deelproblemen in kaart. De deelnemers maken een onderverdeling in de ontwerpvragen en formuleren subvragen. Door deze te ontrafelen worden de problemen beheersbaar.

Tevens maken we een begin met het in kaart brengen van potentiele deeloplossingen. Kleine sub-oplossingen kunnen de opmaat zijn voor grote oplossingen. Het doel van een Morfologisch schema is om alle oplossingsrichtingen inzichtelijk te maken.

Alle deelproblemen die in het project spelen breng je op deze manier in kaart.

Week 2 Oordeelvorming

We gaan verder met het inventariseren van deeloplossingen. Alle deelnemers helpen daaraan mee. Het resultaat is een overzicht van de input vanuit alle disciplines: vanuit de klant, de architect en adviseurs, evenals van de aannemer en installateur. Iedere discipline levert zijn eigen input en levert de beste deeloplossing aan (conceptualisatie).

Vervolgens gaan we kijken naar scenario’s. Mogelijke vraagstelling daarbij zou kunnen zijn:

  • Wat is het goedkoopste scenario?
  • Wat is het meest duurzame scenario?
  • Wat is het meest optimale scenario?

Iedere scenario bestaat uit een unieke combinatie van deeloplossingen welke middels gekleurde lijnen in het overzicht worden gemarkeerd. Aan de hand van deze informatie ontstaat uiteindelijk een helder beeld dat  voldoende input geeft voor een goede besluitvorming.

Week 4 Besluitvorming

In de vorige sessie is al een beeld ontstaan voor allerlei mogelijke scenario’s. In de voorgaande twee weken hebben de deelnemers hier verder over kunnen nadenken. Nu is het de tijd om nog eens goed naar de diverse scenario’s te kijken en gezamenlijk tot een keuze te komen. Een keuze die is gevoed met informatie vanuit alle betrokken disciplines zoals opdrachtgever,  gebruikers, aannemer, installateur, architect, energieadviseur. Een keuze ook die gedragen wordt door eenieder.

Onze toegevoegde waarde

Wij werken al vele jaren met deze werkwijze. Tevens hebben wij door de vele projecten die we hebben gedaan ook de benodigde  inhoudelijke kennis. Doordoor zijn wij in staat om met jullie projectteam soepel door deze stappen heen te komen en toe te werken naar een inhoudelijk goede en gedragen oplossing.

In 4 weken van Beeldvorming naar Besluitvorming

2.400,00 excl. btw

Praktische zaken

Data in overleg.

Locatie in overleg en voor rekening opdrachtgever.

Deelnemers worden in overleg met ons gekozen en door opdrachtgever uitgenodigd.

Morfologisch ontwerpen bespaart tijd, geld en kopzorgen in latere fases

Het proces van morfologisch design is diepgaand en kan in de initiatieffase tijdrovender zijn dan een traditioneel ontwerpproces. Maar omdat alle ontwerpbeslissingen voortvloeien uit een logisch geheel lukken de volgende projectfasen beter en sneller. Wat vooral scheelt is dat alle partijen, die betrokken waren in het morfologisch ontwerpproces, de redenering van de besluitvorming hebben kunnen volgen en dus de gemaakte keuzes kunnen ondersteunen.

In 4 weken van Beeldvorming naar Besluitvorming

2.400,00 excl. btw