Energieprestatie gebouw afhankelijk van oriëntatie

Een optimale oriëntatie van gebouwen op de zon is essentieel voor de energietransitie. De oriëntatie scheelt namelijk tot ruim 50% van de energiebehoefte voor verwarming! En hoe beter geïsoleerd hoe groter wordt deze impact.

Een bijdrage door Clarence Rose

Oriëntatie van gebouw essentieel voor energieprestatie en zomercomfort

In feite zijn noordgeörienteerde ramen het minst gunstig. De zonnewarmte-opbrengst is hier minimaal. Maar als er in dit gebouw wel ook ramen op het zuiden zitten trekken deze de energiebalans weer iets recht. Dus meestal zijn juist de oost/west-georiënteerde gebouwen de grootste energieslurpers! Ook leiden oost- of westgeoriënteerde ramen tot een veel groter risico op temperatuuroverschrijdingen. Want door oost- en westramen dringen zonnestralen in de zomer diep in het gebouw. Pas dus echt op bij oost- en westramen. Deze laten s winters hooguit net zoveel warmte binnen als ze verliezen en s zomers juist extra overtollige warmte.
Ramen op het zuiden daarentegen zijn juist veel minder gevoelig voor temperatuuroverschrijding. De zon staat dan hoog en er dringt maar een veel kleiner deel door het glas naar binnen. Dus ook goed nieuws voor TOjuli!

Ik heb een van mijn huidige projecten erbij gepakt en uitgerekend wat er gebeurt als ik het gebouw draai naar andere windrichtingen. Dit is een vrijstaand gebouw met glas aan alle kanten, maar wel 1 gevel met extra veel glas.

De energiebehoefte voor verwarming is bij optimale oriëntatie (zuid): 5023 kWh/a
Wanneer ik het gebouw 90° draai (gevel met veel glas naar het westen): 7067 kWh/a = 40% extra energiebehoefte
Daar je dan het gebouw verder naar 180° (gevel met veel glas naar het noorden): 7304 kWh/a = 45% extra energiebehoefte
En als ik het gebouw naar 270° draai (gevel met veel glas naar het oosten): 8058 kWh/a = 60% extra energiebehoefte
De percentages schelen natuurlijk per project en de verhoudingsgewijze impact is in minder goed geïsoleerde gebouwen iets lager. Maar in mijn passiefhuisprojecten maak ik deze invloed door oriëntatie altijd ongeveer zo mee.

Ook schaduw en vaste zonwering heeft een sterk effect op energieprestatie

Schaduw (zoals vaak in binnenstedelijk gebied) is ook een aanslag op je energieprestatie. Daar kun je vaak ook weinig aan doen. Toch is het ook daar zaak om zoveel mogelijk bezonning te organiseren vanuit stedenbouwkundige opzet.
Met designPH kun je de effecten van schaduw op de energieprestatie van je gebouw eenvoudig en heel specifiek analyseren. Zo heb ik recentelijk een klant geholpen zicht te krijgen op de effecten van een veel te groot gedimensioneerd dakrand rond om zijn woning. Dit ziet er dan bijvoorbeeld zo uit:

Dit is allemaal geen nieuws. Deze wetenschap is een belangrijk bestanddeel van passiefhuis-technologie. En de oriëntatie is juist een eenvoudige stelschroef om passiefhuizen al in de stichtingkosten concurrerend te maken. Maar ook in het kader van klimaatneutrale wijken is dit de meest voor de hand liggende route. Dit is een van de uitkomsten uit ons onderzoek in het EU-project PassReg.
Laat ons dus deze effecten van zoninstraling voor de geest halen bij het ontwikkelen van stedenbouwkundige en architectonische plannen. DesignPH is hierbij een super hulpmiddel omdat je hiermee reeds met het eerste VO-model inzicht krijgt. En sinds de nieuwste versie, DesignPH2.0, is de schaduwanalyse zeer gedetailleerd, al op schetsniveau nauwkeurig en volledig automatisch. Je hoeft alleen nog maar het model te tekenen in Sketchup, wat energetische parameters toekennen aan de gebouwdelen en krijgt de energieprestatie al in beeld. Zo kun je de oriëntatie en geometrie van het gebouw meteen optimaliseren.

 

Als je je meer in dit onderwerp e.d. wilt verdiepen zou je naar onze cursus “Energieneutraal bouwen en renoveren” kunnen komen. Lees hier meer over.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *